Ὕψωμα 731: Οἱ ἄγνωστες Θερμοπύλες τοῦ 1940

Στις αρχές του Μάρτη, ο ίδιος ο Μπενίτο Μουσολίνι έφτασε στην Αλβανία για να παρακολουθήσει από κοντά τις επιχειρήσεις. Κύριος στόχος, η διάσπαση του μετώπου σε μια γραμμή έξι χιλιομέτρων, από την Γκλάβα στο Μπούμπεσι. Την επιχείρηση είχε αναλάβει το όγδοο ιταλικό σώμα στρατού, που έριξε στη μάχη τέσσερις μεραρχίες και δυο τάγματα μελανοχιτώνων, κρατώντας άλλες δύο σε εφεδρεία. Απέναντι τους, η πρώτη ελληνική μεραρχία που πολεμούσε συνεχώς, χωρίς σταμάτημα, από την αρχή της εκστρατείας. Η πολυδιαφημισμένη «Εαρινή Επίθεση» των Ιταλών ξέσπασε στις 9 του Μάρτη του 1941 σε όλη τη γραμμή του μετώπου. Στις 26 του Μάρτη ο απολογισμός ήταν τραγικός . Δώδεκα ιταλικές μεραρχίες με άφθονα εφόδια είχαν ριχτεί σε έξι πεινασμένες και ξεθεωμένες ελληνικές και δεν πήραν ούτε σπιθαμή εδάφους.

Μεγάλη συμβολή στον Β' ΠΠ είχε και η χώρα μας. Πιο γνωστή στο ευρύ κοινό, η ελληνο-ιταλική σύγκρουση και η Μάχη της Κρήτης (Επιχείρηση Ερμής). Ένα περιστατικό ηρωικό από το ελληνο-αλβανικό μέτωπο που δεν είναι τόσο πολύ διαδεδομένο, διαδραματίστηκε κατά την διάρκεια της "Εαρινής Επίθεσης" των Ιταλών.

«Το εν λόγω ύψωμα βρίσκεται περί τα 20χιλ βόρεια της Κλεισούρας. Ήταν ένα από τα ισχυρότερα ερείσματα, που κατέλαβε ο Ελληνικός Στρατός κατά τους χειμερινούς αγώνες, που προηγήθηκαν, κλειδί της όλης τοποθεσίας, στον κεντρικό τομέα της Αλβανίας. Η παραμονή σε ελληνικά χέρια του υψώματος αυτού καταδίκαζε κάθε προσπάθεια των Ιταλών. Η αρχή της ιταλικής επίθεσης έγινε νωρίς το πρωί της 9ης Μαρτίου, με σφοδρή δράση του πυροβολικού με όλμους και αεροπορικό βομβαρδισμό των ελληνικών θέσεων.

Στο διάστημα από 9 έως 11 Μαρτίου 1941, πενήντα Τρικαλινοί θυσιάστηκαν ηρωικά, υπερασπιζόμενοι το ύψωμα. Η τρίτη μέρα βρίσκει το 5° σύνταγμα Τρικάλων να έχει χάσει 586 άνδρες, περίπου τη μισή του δύναμη. Τρικαλινός ήταν ο πρώτος νεκρός στρατιώτης ονόματι Τσιαβαλιάρης Βασίλειος, Τρικαλινός ήταν και ο πρώτος νεκρός αξιωματικός ονόματι Νικόλαος Γεωργούλας».

ΤΟ ΥΨΩΜΑ 731

Ένας τιτάνιος αγώνας διεξήχθη στο ύψωμα 731 (υψόμετρο) κατά την «Εαρινή Επίθεση» των Ιταλών στα μέσα Μαρτίου 1941, προκειμένου οι ιταλικές φασιστικές δυνάμεις με την παρουσία του ίδιου δικτάτορα Μουσολίνι -μετά από τέσσερις μήνες πόλεμο - να δρέψουν μία νίκη κατά της Ελλάδας και να κατέβουν μαζί με τις ναζιστικές δυνάμεις των Γερμανών «νικητές» στην Αθήνα! Το 731 όμως, ανέτρεψε τα σχέδια του(ς). Στο ύψωμα αυτό, καθώς και στα γειτονικά υψώματα, πολέμησαν οι άνδρες του 5ου Συντάγματος της 1ης Μεραρχίας πού κατάγονταν κυρίως από την Καρδίτσα και τα Τρίκαλα.

Η Ιστορία για το 731 γράφει: "Επί 7 ημέρες, ως τις 15 Μαρτίου η μεραρχία δοκιμάστηκε σκληρά, αλλά απέκρουσε τα κύματα των επιτιθέμενων αντιπάλων. Οι επιθέσεις και αντεπιθέσεις άρχιζαν με πυκνό κανονιοβολισμό που κατέσκαβε τα υψώματα, για να καταλήξουν σε συμπλοκές, όπου το λόγο είχαν η χειροβομβίδα και η λόγχη. Το ύψωμα 731, μεταξύ Αώου και Άψου, έμεινε θρυλικό. Ως τις 19 Μαρτίου, μετά από σχετική τριήμερη ανάπαυλα, οι Ιταλοί εξαπέλυσαν κατά του υψώματος 731 όχι λιγότερες από 18 επιθέσεις. Το «731», όπως έμεινε γνωστό στην πολεμική ιστορία και των δύο αντιπάλων, υπήρξε ίσως ένα από τα πιο αιματοβαμμένα υψώματα ολόκληρου του παγκοσμίου πολέμου". (ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΘΝΟΥΣ, Εκδοτική Αθηνών Α.Ε. 1978, τόμος ΙΕ, σελ.441-442).

Ο λογοτέχνης και ακαδημαϊκός Άγγελος Τερζάκης, πολεμιστής του 1940, γράφει: "Ξημερώνει η 10 Μαρτίου 1941 ,ημέρα Δευτέρα, και το πυροβολικό του Καβαλλέρο ξαναρχίζει. Ξαναρχίζει από την Τρεμπεσίνα, με πείσμα διπλό, γιατί η πρώτη μέρα χάθηκε κι αυτό είναι άσχημο για μιαν επίθεση, που πρέπει να το πετύχει στις πρώτες ώρες της.

Το κανονίδι τώρα απλώνεται ανατολικά, στο 731. Είναι τέτοιο που μόνο με τους θρυλικούς βομβαρδισμούς του Βερντέν, στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, μπορεί να παραβληθεί. Τ' ακούει και ζαρώνει περίτρομη η ψυχή του ανθρώπου. Τα ελληνικά πυρά της έκοψαν την ορμή, ως που το μεσημέρι οι Ιταλοί ενισχυμένοι με νέες δυνάμεις, ξανάρχισαν, όμως, το πεζικό κατόρθωσε με μόνα τα δικά του να σπάσει το πρώτο κύμα του εχθρού. Στις 6 τ' απόγεμα οι Ιταλοί άνοιγαν μεγάλη φωτιά κατά του 731. Χύμηξαν ύστερα με ταυτόχρονη προσπάθεια να το υπερκεράσουν από τη δημοσιά, ενώ έπιαναν και να βομβαρδίζουν την Τρεμπεσίνα. Είταν η έβδομη επίθεσή τους για το 731. Το ύψωμα έμπαινε πια, ζωσμένο με φλόγες στο θρύλο" (Άγγελος Τερζάκης, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΟΠΟΙΪΑ 1940-1941, Αθήναι 1964, σελ.177-178).

Στο προσωπικό χειρόγραφο ημερολόγιο του Ταγματάρχη (τότε) Δημήτριου Κασλά, από το Πουρί Ζαγοράς, Διοικητή του ΙΙ (2ου) Τάγματος του 5ου Συντάγματος Τρικάλων, που με τους στρατιώτες του υπερασπίστηκε το ύψωμα 731, αναφέρει:

"(Ημέρα πρώτη: Κυριακή 9η Μαρτίου 1941, «έναρξις της επιθέσεως»)

(Πρωινές ώρες): Την 06:30 ώραν ήρξατο τρομακτικόν και καταιγιστικόν πυρ του εχθρικού Πυροβολικού και όλμων. Η πρώτη ομοβροντία μιας βαρέως Πυροβολαρχίας ερρίφθη ακριβώς την 06:30 ώραν επί του υψώματος 731, όπου ο Σταθμός Διοικήσεώς μου ήτο το σύνθημα της ενάρξεως της βολής.

Ο βομβαρδισμός συνεχίζεται με αυξάνουσαν έντασιν. Σμήνη αεροπλάνων ρίπτουν συνεχώς τα φορτία των επί των υψωμάτων 731 και 717. Το ύψωμα 731, όπου το Τάγμα μου, σείεται συνεχώς, σκόνη, φωτιά και καπνός, η ατμόσφαιρα είναι βαρειά, δύσκολα αναπνέει κανείς από τα αέρια των εκρήξεων, κόλασις πυρός, μας περιβάλλαν καπνοί και αι φλόγες, δεν ημπορούμε να διακρίνουμε τι γίνεται εις απόστασιν 10 μέτρων. Το ύψωμα 731 ήτο δασωμένον με δέντρα ύψους 4-5 μέτρων, εντός διώρου έμεινε γυμνόν. Τα συρματοπλέγματά μας κατεστράφησαν, τα χαρακώματα ισοπεδώθηκαν, οι στρατιώται καλύπτονται εις τας οπάς των οβίδων και αγωνίζονται απεγνωσμένα να επανορθώσουν τας ζημίας, ιδίως να προστατεύσουν τα πολυβόλα και οπλοπολυβόλα από την καταστροφήν, από τις πέτρες και χώματα που εγείροντο από τας εκρήξεις. Τα υπάρχοντα επί του υψώματος 731 δύο πυροβόλα των 6,5 και αντιαρματικός ουλαμός των 37 κατεστράφησαν ολοτελώς.

Περί την 07:30 ώραν κατόρθωσα να επικοινωνήσω τηλεγραφικώς δια λίγα λεπτά με τον Συνταγματάρχην Κετσέαν, επίσης μετά του Διοικητού του Συγκροτήματος Συνταγματάρχου Γεωργούλα Ν., οι οποίοι αγωνιούσαν να πληροφορηθούν την κατάστασίν μας. Με ερώτησαν εάν οι άνδρες του Τάγματος κρατούν τας θέσεις των, τους απάντησα ότι οι Λόχοι ευρίσκονται εις τας θέσεις των. Μου διεβίβασεν την εξής Διαταγήν γραπτήν. «Επί των θέσεών σας θ' αμυνθήτε μέχρις εσχάτων, Η Πατρίς, η Ανωτάτη Διοίκησις απαιτεί να κρατήσητε ψηλά την τιμήν των όπλων».

...Του απήντησα: ότιδήποτε και αν συμβή δεν θα εγκαταλείψωμεν το 731 και έχω πεποίθησιν ότι δεν θα περάσουν οι Ιταλοί.

Περί την 8ην ώραν το Πυροβολικόν του εχθρού ήρχισε να επιμηκύνη την βολήν του εις τα μετόπισθεν του Τάγματος και την 08:30 έπαυσεν την βολήν του επί των υψωμάτων 731 και 717. ΄Ητο φανερόν πλέον ότι θα ήρχιζεν η επίθεσις των Ιταλών. Διέταξα τους Λόχους να ετοιμάσουν τα αυτόματα και να μη βάλουν από μεγάλας αποστάσεις, παρά μόνον όταν οι Ιταλοί θα έφθαναν εις ωρισμένα σημεία του εδάφους που υπεδείχθησαν επί τόπου εις απόστασιν περίπου 200 μέτρων.

Περί την 09:30 ώραν οι Ιταλοί χρησιμοποιούντες τας δεξιά του 5ου Λόχου βαθείας γραμμάς πλησιάζουν επικινδύνως και προσεγγίζουν τα κατεστραμμένα συρματοπλέγματα. Αρχίζει πλέον ο αγών διά της χειροβομβίδος. Οι Ιταλοί δοκιμάζουν με τρόμον και φωνάς τα καταστρεπτικά αποτελέσματα των αμυντικών μας χειροβομβίδων.

(Μεσημέρι): Την μεσημβρίαν προσπαθούν οι Ιταλοί να επαναλάβουν την επίθεσίν των, αλλά ευθύς ως αναπτύσσονται καθηλούνται και διασκορπίζονται από το Πυροβολικό και τα Πολυβόλα μας.

(Απόγευμα): Το απόγευμα και ενώ μέχρι της στιγμής εκείνης τα εχθρικά πυρά είχον αραιωθή, εκσπά και νέα επίθεσις μετά σφοδρού βομβαρδισμού, εφ' ολοκλήρου του τομέως της Ι Μεραρχίας και ανασκάπτεται πάλιν το έδαφος από το πυροβολικόν και τας βόμβας αεροπλάνων. Οι στρατιώται περιμένουν να πλησιάσουν τα εχθρικά τμήματα πεζικού, τα παραλαμβάνουν με τα αυτόματα και τα αποδεκατίζουν με επιτυχείς ριπές και όταν ο εχθρός χρησιμοποιή τας βαθείας γραμμάς και προσεγγίζει τα χαρακώματα, επιτίθενται διά της χειροβομβίδος και της λόγχης.

Οι Ιταλοί όμως δεν παραιτούνται. Δοκιμάζουν διά μία ακόμα φοράν, προτού νυκτώση, να διασπάσουν τας γραμμάς μας επί του υψώματος 731.Και η προσπάθεια αυτή αποκρούεται σε σοβαροτάτας απωλείας.

(Βράδυ): Η νύκτα μας βρίσκει όλους εξηντλημένους σωματικώς. Είμεθα όλη την ημέραν νηστικοί. Εν τούτοις κανείς δεν θέλει να φάγη. Έχουμε άφθονο κονιάκ. Οι Λόχοι δεν ζητούν ψωμί αλλά χειροβομβίδας αμυντικάς και σκαπανικά εργαλεία. Καθ' όλην την νύκτα οι ημιονηγοί του Τάγματος, οι αφανείς αυτοί ήρωες επηγαινοερχόνταν εις τον σταθμόν εφοδιασμού διά να μας φέρουν εκατοντάδας φορτίων χειροβομβίδων, πυρομαχικών και λοιπών εφοδίων.

(Ημέρα δεύτερη: Δευτέρα 10 Μαρτίου 1941).

(Πρωινές ώρες): «Την 7ην πρωινήν ήρχισε πάλιν το ιταλικόν πυροβολικόν. Εις τας 9 ώρα αρχίζει η Ιταλική επίθεσις. Αυτήν την ημέραν κατευθύνεται προς το αριστερόν μας διά να υπερφαλαγγίσουν το 731 εκ του αριστερού. Οι Ιταλοί κινούνται με μυρίας προφυλάξεις, τους καταλαμβάνει πρώτον το Πυροβολικόν μας και τους αποδεκατίζει. Το Πυροβολικόν των Ιταλών προσπαθεί να υποστηρίζει την κινουμένην φάλαγγα. Οι Ιταλοί προχωρούν κατά διαδοχικά κύματα με προφανή σκοπόν να καταλάβουν οπωσδήποτε το 731, χωρίς να λαμβάνουν υπ' όψιν τας απωλείας των. Οι Ιταλοί φθάνουν εις απόστασιν από 50-100 μ. από την γραμμήν αντιστάσεως. Διά να εξαπατήσουν τους στρατιώτας μας υψώνουν λευκά μανδίλια, προς στιγμήν υπέθεσαν ότι επρόκειτο να παραδοθούν. Αντελήφθην εκ πρώτης στιγμής ότι επρόκειτο περί απάτης. Επενέβην αμέσως, διέταξα έντασιν των πυρών διά χεροβομβίδων και τοπικήν αντεπίθεσιν. Οι Στρατιώται κραυγάζοντες την περίφημον πολεμικήν ιαχήν «αέρα» διά της λόγχης και των χειροβομβίδων αιφνιδιάζουν τους Ιταλούς, οι οποίοι αρχίζουν να τρέχουν προς τα οπίσω, μεταβαλόντες την υποχώρησίν των εις πανικόβλητον φυγήν. Η επίθεσις των συνετρίβη.

(Μεσημέρι): Ολίγον προ της μεσημβρίας διεξάγεται νέα προσπάθεια εις το ίδιο σημείον παρά Ιταλών κατόπιν πάλιν προπαρασκευής διά σφοδρού βομβαρδισμού και η επίθεσις αύτη συνετρίβη προ του ακαμάτου ηρωισμού των Λόχων, διά της λόγχης, μέχρι την 12:30 ώραν τρέπομεν εις νέαν άτακτον φυγήν τους Ιταλούς.

(Απόγευμα): ... Εις τας 06:30 αρχίζει βομβαρδισμός επί των υψωμάτων 731 και 717 και μετ' ολίγον νέα επίθεσις των Ιταλών και κατά των δύο πλευρών του υψώματος 731, δηλαδή εναντίον και των δύο Λόχων μου. Και η επίθεσις αυτή απεκρούσθη με βαρυτάτας απωλείας διά τον εχθρόν.

(Βράδυ): Προς το εσπέρας νομίζουν ότι θα κλονίσουν το ηθικόν των στρατιωτών μας, ρίπτουν δι' αεροπλάνων χιλιάδας προκηρύξεις, καλούν τους στρατιώτας μας να ρίψουν τα όπλα και να σπεύσουν να παραδοθούν. Αι προκηρύξεις αυταί μόνον γέλωτας προσέφερον εις τους ηρωικούς οπλίτας.

Και η δευτέρα ημέρα της επιθέσεως έκλεισε με την απόλυτον διατήρησιν των θέσεών μας επί του υψώματος 731, καθώς επίσης και το δεξιά μου ΙΙΙ Τάγμα επί του υψώματος 717".

Η «Εαρινή Επίθεση» των Ιταλών απέτυχε. Ο Μουσολίνι έφυγε ταπεινωμένος. Το ύψωμα 731 έγινε δόξα και το όνομά του γράφτηκε στο μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη: «731».

Πηγές:
ΑΡΧΕΙΟ Δ.Γ. ΚΑΣΛΑΣ, «ΣΤΟ ΕΠΟΣ ΤΟΥ 1940-41 - Ο τιτάνιος αγώνας στο ύψωμα 731 μέσα από το ημερολόγιο του Ταξίαρχου Δημήτρη Κασλά», 15-2-2008
Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Τρικάλων, Οδοιπορικό στο Ύψωμα 731, 17-3-2008.


Ἀναδημοσίευσις ἀπὸ τὸ asxetos.gr, 28-10-2008.


Ἡ Ἑλλὰς τοῦ ΟΧΙ - Σελίδες Πατριδογνωσίας

Ὕψωμα 731, ἡ δόξα τῆς Ἑλλάδας, τῆς Θεσσαλίας, τῶν Τρικάλων

Στην πετυχημένη εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε (9-3-2009) στο Πνευματικό Κέντρο για το ύψωμα 731, η νομαρχιακή αυτοδιοίκηση δικαιούται των συγχαρητηρίων όλου του λαού των Τρικάλων, που έφερε στη μνήμη μας γεγονότα, που διαδραματίστηκαν στα βουνά της Αλβανίας.

Εξήντα οκτώ και πάνω χρόνια, τα παιδιά της Ελλάδας και ειδικότερα τα παιδιά της Θεσσαλίας, των Τρικάλων του 5m Συντάγματος, περιμένουν την συλλογή των λειψάνων και την τοποθέτησή τους σε χώρο, που τον οφείλουμε σ' αυτούς που έπεσαν ηρωικά και δικαιούνται να έχουν οι νεκροί μας.

Σε μια κατάμεστη από κόσμο αίθουσα, που δίψαγε για αναγνώριση και τιμή των νεκρών, τονίστηκε από τους ομιλητές, τον Νομάρχη Τρικάλων κ. Βλαχογιάννη, τον Αντιπρόεδρο της Βουλής κ. Σούρλα, πρωταγωνιστές του όλου εγχειρήματος, τον δημοσιογράφο κ. Φυντανίδη, η σημασία που έχει για ολόκληρο το Έθνος η τοποθέτηση στο χώρο της θυσίας 731 της Αλβανίας, ενός καλαίσθητου μνημείου, αντάξιο της μεγάλης προσφοράς των ηρωικών μαχητών κατά την περίοδο της φασιστικής επίθεσης.

Μεταξύ των ηρώων μαχητών, που έπεσαν ένδοξα για την πατρίδα, στην αίθουσα ήταν παρών και ο επιζήσας Αθανάσιος Αναστασόπουλος από το Γενέσι, ο οποίος από την θέση του εξιστόρησε με απλά λόγια την δεινή θέση των μαχητών και το θάρρος και την ανδρεία που επέδειξαν, όταν το ύψωμα από 731, κατέληξε σε 726, από τις χιλιάδες βόμβες που οι Ιταλοί έριξαν σ' αυτό.

Εκεί ακούστηκε η προτροπή του Ντάσκα «Λεβέντες μου, ένα βήμα πίσω, χάνεται η Ελλάδα...».
Έτσι λοιπόν η Ελλάδα, η Θεσσαλία, τα Τρίκαλα με τα παιδιά του 5ου Συντάγματος, έγραψαν Ιστορία, οι λεβέντες του Ντάσκα δικαιούνται να γραφούν με χρυσά γράμματα τα ονόματα τους στο μνημείο της θυσίας, σαν ελάχιστη τιμή στο μεγαλείο της Ελληνικής ψυχής.

Το Ύψωμα 731, όπως τόνισε ο Αντιπρόεδρος της Βουλής κ Σούρλας, κρατήθηκε από τους μαχητές των Τρικάλων του 5ου Συντάγματος στο σημείο αυτό, όπου, αν έσπαζε το μέτωπο, οι Ιταλοί θα βρίσκονταν σε τρεις ώρες στα Γιάννενα.

Τα Τρίκαλα, οι Θεσσαλοί, η Ελλάδα, είναι περήφανοι για τα τέκνα της, οι Θεσσαλοί του 5ου Συντάγματος θα πρέπει να γιορτάζουν, όπως προτάθηκε, την 9η Μαρτίου, ως ημέρα θυσίας και αναγνώρισης της προσφοράς τους για την ελευθερία της πατρίδας.

«Ίτε Παίδες Ελλήνων...».
Γοργά, γοργά επήγαιναν οι μάνες με τα βόλια
για να προφθάσουν τους αετούς
μην πέσουνε στη μάχη...

Τα κατορθώματα των Ελλήνων στον πόλεμο του '40, δεν άφησαν ασυγκίνητους τους ηγέτες των Μεγάλων δυνάμεων, όταν έλεγαν ότι «οι ήρωες πολεμούν σαν Έλληνες», μόνο που αργότερα πάντοτε μας ξεχνούν, οπότε η αιματοβαμμένη και πολλές φορές ελεύθερη Βόρειος Ήπειρος από τα ελληνικά στρατεύματα, παραμένει ακόμη δέσμια των αποφάσεων των Μεγάλων Δυνάμεων.

Δεν παραμένει όμως σκλαβωμένη η Ελληνική ψυχή των Βορειοηπειρωτών, οι οποίοι μας έδωσαν ένα μάθημα του ελληνικού φρονήματος και της αγάπης και αυτοθυσίας για την Πατρίδα.
Στην συνέχεια του προγράμματος χόρεψαν Ελληνόπουλα δέκα έως δεκατριών ετών, οι Καρυάτισσες, «λαμπαδούλες» Ηπειρώτισσες και απάγγειλαν ποιήματα, που μας έκαναν όλους να δακρύσουμε.

Δακρύσαμε και συγκινηθήκαμε γιατί ζήσαμε εμείς, οι μεγάλοι σε ηλικία, όλες τις μεγάλες στιγμές εκείνης της εποχής, που τα δίναμε όλα για την Ελλάδα, αυτή είναι η Ελλάδα, αυτή είναι η Ελληνική ψυχή και η Βόρειος Ήπειρος, μας δείχνει το δρόμο, ας αφήσουμε την καταστροφολογία, κι ας κοιτάξουμε τι μπορούμε να κάνουμε εμείς για την Πατρίδα, κι όχι τι μπορεί να κάνει εκείνη για μας.

Έχουμε την Ελληνική ιθαγένεια στην ταυτότητα, οι Ηπειρώτες την Ελλάδα την έχουν στην ψυχή τους, αυτό ειπώθηκε στην εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε, μας το απέδειξαν τα Ηπειρωτόπουλα, με τα ποιήματα και τις απαγγελίες τους, όταν τα ματάκια τους έλαμπαν γεμάτα από χαρά, από υπερηφάνεια, από ζεστασιά, που ήταν κοντά μας, κοντά στους ήρωες και τις μανάδες που γέννησαν αυτούς που άφησαν τα κόκαλα τους στο ύψωμα 731.

Θερμά συγχαρητήρια στις μανάδες, στους πατεράδες, στους δασκάλους της Βορείου Ηπείρου, που γαλούχησαν αυτούς τους νέους, συγχαρητήρια στον ηγέτη τους κ. Ξέρα, ένα μεγάλο μπράβο στον . Ελληνισμό, που κρατάει μέσα στην ψυχή του την Ελλάδα, την Πατρίδα, που εμείς την έχουμε και την ξεχνούμε, γιατί η διαπαιδαγώγηση της οικογένειας αλλά και της Παιδείας δεν είναι η κατάλληλη, όπως των παιδιών της Βορείου Ηπείρου που μας δείχνουν το δρόμο...

Μπράβο παιδιά της Ηπείρου, μπράβο γονείς, δάσκαλοι του Γένους...
Αξίζουν θερμά συγχαρητήρια στο γραφείο δημοσίων σχέσεων, στη κα Μπουντούρη, καθώς επίσης και στον κ. Σακελλαρίου που επιμελήθηκαν την εκδήλωση...

Μπράβο Ελλάδα, μπράβο Έλληνες...

Περικλής Βασιλός


Ἀναδημοσίευσις ἀπὸ τὸ trikalenews.gr, 13-3-2009.


Ἡ Ἑλλὰς τοῦ ΟΧΙ - Σελίδες Πατριδογνωσίας

Νομαρχία Τρικάλων: 9 Μαρτίου 1941 - Ἡμέρα τιμῆς καὶ μνήμης γιὰ τοὺς μαχητὲς τοῦ 5ου Συντάγματος στὸ Ὕψωμα 731

Νομαρχία Τρικάλων: 9 Μαρτίου 1941 - Ημέρα τιμής και μνήμης για τους μαχητές του 5ου Συντάγματος στο Ύψωμα 731

Ἀναδημοσίευσις ἀπὸ τὸ ἱστολόγιον ΑΡΧΕΙΟ Δ.Γ. ΚΑΣΛΑΣ, 3-3-2009.


Ἡ Ἑλλὰς τοῦ ΟΧΙ - Σελίδες Πατριδογνωσίας

Ἐκδήλωση γιὰ τοὺς νεκροὺς τοῦ ὑψώματος 731

Εκδήλωση σε αναγνώριση των αγώνων και των θυσιών των Καρδιτσιωτών πολεμιστών κατά τον 2ο Παγκόσμιο πόλεμο και ειδικότερα στις μάχες που πραγματοποιήθηκαν στο Ύψωμα 731 της Κλεισούρας Β. Ηπείρου, διοργάνωσε την Κυριακή στο Δημοτικό Κινηματοθέατρο ο Δήμος Καρδίτσας.

Παράλληλα παρουσιάστηκε το βιβλίο του Α’ Αντιπροέδρου της Βουλής κ. Σούρλα με τίτλο «Οι ήρωες του 1940 περιμένουν».

Ο Δήμαρχος Καρδίτσας κ. Δομήνικος Βερίλλης στην ομιλία του, υπογράμμισε ότι η «τιτανομαχία» του Υψώματος 731 αποτελεί μοναδικό φαινόμενο ηρωισμού, αυταπάρνησης και αποτελεσματικότητας και είχε ως αποτέλεσμα να αποκρουστεί η «Εαρινή Επίθεση» του Μουσολίνι τον Μάρτιο του 1941 και να υποστεί την πρώτη ήττα του στην Ευρώπη ο «Άξονας», γεγονός που ανέβασε το ηθικό ολόκληρης της δοκιμαζόμενης Ευρώπης. Την ημέρα της επίθεσης, Κυριακή 9 Μαρτίου του 1941 στην πρώτη γραμμή του μετώπου ευρίσκετο το 2ο Τάγμα του 5ου Συντάγματος Στρατού αποτελούμενο αποκλειστικά από στρατιώτες καταγόμενους από τους νομούς Καρδίτσας και Τρικάλων με διοικητή τον Δημήτρη Κασλά. Σκοπός του ιταλικού στρατού, -όπως ανέφερε στην ομιλία του ο κ. Βερίλλης,- ήταν να διασπάσει με την επίθεσή του στο ύψωμα 731 την ελληνική αμυντική γραμμή και να ανοίξει έτσι το δρόμο προς την κοιλάδα Ντέσνιτσε - Κλεισούρας, οπότε θα κατέρρεε το ελληνικό κεντρικό μέτωπο και θα μπορούσαν τα ιταλικά μηχανοκίνητα να προελάσουν προς τα Γιάννενα, με υπερκέραση των άλλων δύο ελληνικών μετώπων, του Βόρειου και του Νότιου. Για την πραγματοποίηση του ιταλικού σχεδίου διατέθηκαν σε πρώτη γραμμή 50.000 άνδρες, με 400 κανόνια και 2000 αεροπλάνα, εκτός από τα άρματα και τα μηχανοκίνητα που ανέμεναν στη δεύτερη γραμμή, για να εξορμήσουν αμέσως μετά από τη διάσπαση του μετώπου του 731 και το άνοιγμα του δρόμου. «Αλλά ο δρόμος δεν άνοιξε, γιατί δεν έπεσε το 731. Και δεν έπεσε χάρη στην ανδρεία, την αυταπάρνηση και την αποτελεσματικότητα με την οποία πολέμησαν οι υπερασπιστές του. Στο ύψωμα 731 νίκησαν οι ηθικές δυνάμεις των Ελλήνων έναντι των υλικών δυνάμεων των Ιταλών. Η πίστη στο δίκαιο του αγώνα, η διαφορά στην ικανότητα των Ελληνικών έναντι των Ιταλικών Διοικήσεων σε όλα τα κλιμάκια Διοικήσεως. Η σωστή εκπαίδευση των Ελλήνων οπλιτών, ιδίως στη χρήση της λόγχης και στον εκ του συστάδην αγώνα, που αποτέλεσε το φόβητρο των Ιταλών. Η εφευρετικότητα των Θεσσαλών οπλιτών στην οργάνωση των θέσεων μάχης που τους επέτρεψε την επιβίωση και τις λιγότερες απώλειες έναντι του 19ου ΣΠ (το οποίο την 5η μέρα της επίθεσης αντικατέστησε το 5ο Σύνταγμα), παρότι εδέχθησαν την αρχική ορμή της Ιταλικής επιθέσεως και τέλος ο ηρωισμός των Θεσσαλών μαχητών» τόνισε χαρακτηριστικά ο κ. Δομ. Βερίλλης, ο οποίος υποστήριξε ότι ο απαράμιλλος ηρωισμός των Θεσσαλών μαχητών δεν ήταν τυχαίος. «Οι Θεσσαλοί στρατιώτες του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου ήταν, συνεχιστές μιας ιστορίας που θέλει τα Θεσσαλικά και ιδιαίτερα τα Δυτικοθεσσαλικά τμήματα να διακρίνονται πάντοτε στους αγώνες του Έθνους» υπογράμμισε και υπενθύμισε την Επανάσταση του 1878 στο νομό Καρδίτσας που συντέλεσε τα μέγιστα στην απελευθέρωση της Θεσσαλίας και τμήματος της Ηπείρου το 1881, την κάλυψη που παρείχε το 9ο Τάγμα Ευζώνων στη υποχώρηση του Ελληνικού Στρατού στον ατυχή πόλεμο του 1897, τον πρωταγωνιστικό ρόλο της Ι Μεραρχίας και του Δυτικοθεσσαλικού 9ου Τάγματος στους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912-13, ενώ και στην Μικρασιατική εκστρατεία η Ι Μεραρχία ήταν εκείνη που αποβιβάστηκε πρώτη στη Σμύρνη και εκείνη που μέσα στο χάος και τον πανικό της υποχώρησης του Ελληνικού Στρατού το 1922, υποχώρησε συγκροτημένα και τελευταία, καλύπτοντας την επιβίβαση στα πλοία και των τελευταίων Ελλήνων στρατιωτών. Ο Δήμαρχος Καρδίτσας επικαλέστηκε Ελληνικά και Ιταλικά στρατιωτικά έγγραφα και διαταγές που πιστοποιούν το μεγαλείο ψυχής των ηρώων μαχητών του Υψώματος 731, αλλά δεν παρέλειψε να επισημάνει και την αδιαφορία των Ελληνικών κυβερνήσεων να τιμήσουν αυτούς τους «λησμονημένους» ήρωες, επιβιώσαντες και νεκρούς που έμειναν εκεί «τοις κείνων ρήμασι πειθόμενοι» και δυστυχώς παραμένουν ακόμα εκεί αναμένοντας τη δικαίωσή τους από την Ελληνική Πολιτεία, σε αντίθεση με την Ιταλία , η οποία περισυνέλεξε και ενταφίασε τους νεκρούς της σε στρατιωτικά νεκροταφεία και ανήγειρε επιβλητικό Ηρώο στο Ύψωμα 731. Ο κ. Βερίλλης υπογράμμισε ότι απέναντι στους αγωνιστές του υψώματος 731 και ιδιαίτερα τους νεκρούς του 1940-41 και απέναντι στην Ιστορία της Καρδίτσας έχουμε την υποχρέωση: - Να υλοποιήσουμε την ιδέα για ανέγερση ειδικού μεγαλόπρεπου Μνημείου στη Θεσσαλία, αλλά και στο χώρο των μαχών, στην Αλβανία, προς τιμήν όσων έδωσαν τη ζωή τους στη διάρκεια των μαχών, αλλά και όσων με τόσο ηρωισμό και επιτυχία αγωνίσθηκαν στο Ύψωμα 731. Πρότεινε μάλιστα τη χωροθέτηση του Μνημείου σε χώρο κατάλληλο, μεταξύ Καρδίτσας και Τρικάλων ή αν αυτή η πρόταση δεν είναι δυνατόν να πραγματοποιηθεί, την ανέγερση ξεχωριστού μνημείου στη πόλη της Καρδίτσας. «Ως δημοτική αρχή μετά την κατασκευή του ανδριάντα του Καραϊσκάκη στην κεντρική πλατεία και του μικρού μνημείου στην Πλατεία Στρατολογίας για τους πεσόντες Καρδιτσιώτες στην Κύπρο το 1974, θα το έχουμε ως την επόμενη προτεραιότητά μας» τόνισε χαρακτηριστικά. - Να αγωνιστούμε για την αποκατάσταση και ανάδειξη της ιστορικής αλήθειας και για την προβολή της ιστορικής ταυτότητας της Καρδίτσας. «Η Καρδίτσα πρωταγωνίστρια στους εθνικοαπελευθερωτικούς και κοινωνικούς αγώνες της Nεότερης Ελλάδας είναι πιστεύω το χαρακτηριστικό γνώρισμα, η ιστορική ταυτότητα της Καρδίτσας» τόνισε ο κ. Βερίλλης. - Θα πρέπει να πάρουμε πρωτοβουλίες για να διδάσκεται η τοπική ιστορία στα σχολεία. «Η σύγχρονη Τοπική Ιστορία δεν είναι γνωστή στους νεότερους. Οι Αρχές οφείλουν να βρουν τρόπους να γίνει κτήμα των πολλών, γιατί η διατήρηση της μνήμης για μεγάλα εθνικά και τοπικά γεγονότα είναι ιστορικό χρέος όλων μας» υπογράμμισε ο Δήμαρχος Καρδίτσας. - Να συνεχίσουμε τις προσπάθειες για την περισυλλογή των οστών των ηρώων που έπεσαν στη Βόρειο Ήπειρο το 1940-41, να αποδοθούν οι τιμές που τους αρμόζουν. «Σ’ αυτό το σημείο θα ήθελα να συγχαρώ τον Αντιπρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων κ. Γ. Σούρλα για την άοκνη και συστηματική προσπάθειά του προς αυτή την κατεύθυνση και να τον ευχαριστήσω που βρίσκεται στην πόλη μας για να παρουσιάσει το βιβλίο του με τίτλο «ΟΙ ΗΡΩΕΣ ΤΟΥ 1940 ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΝ» και παράλληλα να εκφράσει τις απόψεις και τις σκέψεις του για θέματα, ζητήματα και ιδανικά που συγκινούν και έχουν άμεση προτεραιότητα και ενδιαφέρον, ιδιαίτερα για εμάς τους Δυτικοθεσσαλούς» κατέληξε ο δήμαρχος Καρδίτσας. Ο κ. Ταλιαδούρος Ο Υφυπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων κ. Σπύρος Ταλιαδούρος, κατά την παρουσίαση του βιβλίου του Αντιπροέδρου της Βουλής, κ. Γεωργίου Σούρλα «Οι ήρωες του 1940 περιμένουν» επεσήμανε μεταξύ άλλων τα εξής: «Με ιδιαίτερη συγκίνηση και σεβασμό παρίσταμαι σε αυτήν την εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου του εκλεκτού συναδέλφου και συμπατριώτη, κ. Γεωργίου Σούρλα, με τίτλο «Οι ήρωες του 1940 περιμένουν». Τίτλος που επαναφέρει στη μνήμη μας ζωντανή, τη τραγική αλλά ταυτόχρονα και ένδοξη αυτή σελίδα της ιστορίας του έθνους. Ο συγγραφεύς του έργου με το πνευματικό του δημιούργημα διαπραγματεύεται επιτυχώς μια ευαίσθητη πτυχή της ανθρώπινης ιστορίας, όπως αυτή της απόδοσης της οφειλόμενης από ένα έθνος τιμής προς τους νεκρούς του. Με την επιλογή του αυτή επιβεβαιώνεται η ευαισθησία που τον διακατέχει σε θέματα εθνικού χαρακτήρα και η με παρρησία και υπευθυνότητα εκ μέρους του προάσπιση των συμφερόντων του τόπου, από κάθε θέση που υπηρέτησε μέχρι τώρα, ως υπουργός Υγείας Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων και ως Β’ Αντιπρόεδρος της Βουλής. To βιβλίο «Οι ήρωες του 1940 περιμένουν» προβάλλει και γνωστοποιεί στο ευρύ κοινό, με εξαιρετική ευαισθησία και ταυτόχρονα με αίσθημα εθνικής υπερηφάνειας, το θέμα που χρόνια τώρα απασχολεί την ελληνική πολιτεία, το θέμα των οστών των ηρωικώς πεσόντων στην Αλβανία, στην ευρύτερη περιοχή του Αργυροκάστρου-Κλεισούρας-Πρεμετής, κατά την περίοδο του ελληνοϊταλικού Πολέμου 1940-41. Τα ηρωικά αυτά οστά παραμένουν άδοξα, με την αρχαϊκή έννοια «ατιμασμένα», καθώς εξήντα οκτώ χρόνια μετά, είναι ακόμη ασύλλεκτα και άταφα. Η μεταλλική ένδειξη «ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΕΛΛΗΝΑΣ ΠΟΛΕΜΙΣΤΗΣ» που αναγράφεται στα ξυλοκιβώτια, όπου επανατοποθέτησε μερικά από αυτά το Ειδικό Ιταλικό Τάγμα Μηχανικού, που συγκροτήθηκε μετά τον πόλεμο και είχε ως αποστολή την ανεύρεση των Ιταλών νεκρών και τη μεταφορά τους στην Ιταλία, πρέπει να αποτελεί σημαία υπενθύμισης για όλους εμάς σήμερα του καθήκοντος και της ιερής υποχρέωσης τίμησης των περισσότερων από 12.000 ηρώων που χάθηκαν «ανωνύμως», υπερασπιζόμενοι το υπέρτατο αγαθό της ελευθερίας της πατρίδας. Το εθνικής σημασίας αυτό έργο επιβάλλει δυστυχώς την ανάγκη άμεσης δράσης καθώς ο εντοπισμός των νεκρών δυσχεραίνεται με το πέρασμα του χρόνου όλο και περισσότερο, λόγω του γεγονότος ότι οι σύγχρονοι των γεγονότων και σημερινοί υπερήλικες επιζώντες, που μπορούν να βοηθήσουν στο έργο της ανεύρεσης, καθημερινά λιγοστεύουν. Η παραχώρηση από την Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας δύο (2) ιδιόκτητων εκτάσεων της, στην Κλεισούρα και στην Κορυτσά, για τη δημιουργία στρατιωτικών νεκροταφείων, η ίδρυση και λειτουργία του συλλόγου «ΟΙ ΠΕΣΟΝΤΕΣ ΤΟΥ 1940» με χρηματοδότηση από το ΥΠ.ΕΘ.Α, το Μνημείο του Έλληνα Μαχητή, στο Καλπάκι, όπου κάθε χρόνο γίνεται αναπαράσταση της ομώνυμης μάχης και το μνημείο πεσόντων του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, στην Κόνιτσα δεν αποτελούν παρά δείγματα της έμπρακτης ευαισθητοποίησης της πολιτείας στο συγκεκριμένο θέμα έτσι ώστε οι νεκροί μας να αναπαύονται στον χώρο στον οποίον έπεσαν ηρωικά μαχόμενοι. Πολλά βέβαια μπορούν και πρέπει ακόμα να γίνουν προκειμένου το θέμα αυτό να διευθετηθεί οριστικά. Η κατασκευή μνημείου στα Γιάννενα αλλά και η ενημέρωση της μαθητικής κοινότητας, με την ένταξη του βιβλίου αυτού στις σχολικές βιβλιοθήκες θα αποτελούσε μια ακόμη απτή απόδειξη της οφειλόμενης από το έθνος τιμής προς τους πολεμιστές, τους αγωνιστές, τους νεκρούς και τα θύματα του ιερού αγώνα του ελληνικού λαού ενάντια στα εχθρικά στρατεύματα κατοχής. Κλείνοντας θα ήθελα να συγχαρώ τον συγγραφέα για το έργο του καθώς θεωρώ ότι ευαισθητοποιεί τον αναγνώστη του και του εμφυσά το αίσθημα του υγιούς πατριωτισμού, που συμβάλλει εν τέλει στην ενδυνάμωση της εθνικής συνείδησης και περηφάνιας». Ο κ. Κατοίκος

Ο φιλόλογος κ. Νίκος Κατοίκος παρουσιάζοντας το βιβλίο του κ. Σούρλα μεταξύ άλλων είπε: «Γνωρίζοντας ως φιλόλογος τις πατρογονικές συνήθειες των Ελλήνων που καταγράφονται ανά τους αιώνες προς τιμήν και μνήμην των νεκρών, αισθάνομαι μεγάλη ντροπή για το εθνικό και ηθικό χρέος που είχαμε εμείς οι Έλληνες να μαζέψουμε και να τιμήσουμε τα ιερά κόκαλα των παλικαριών που έπεσαν ηρωικά στα αλβανικά βουνά. Το βιβλίο αυτό είναι σύντομο και περιεκτικό και γι’ αυτό διαβάζεται ευχάριστα. Το ίδια το θέμα του συγκινεί αλλά περισσότερο θέλγει ο τρόπος γραφής του. Ο συγγραφές κάνει μια κατατοπιστική εισαγωγή στο θέμα του βιβλίου. Σε αυτή εκφράζει την ελληνική περηφάνια για την εποποιΐα του 1940 που αποτελεί όπως γράφει «σπουδαία συμβολή στη διατήρηση των παγκόσμιων αξιών». Ταυτόχρονα, καταλογίζει ευθύνη στους Έλληνες για την εθνική εκκρεμότητα απέναντι στους 7.976 νεκρούς των μαχών στη Βόρειο Ήπειρο. Αυτοί, άταφοι ή προσωρινά θαμμένοι, περιμένουν να συνεχιστεί η μακραίωνη ελληνική συνήθεια, που υπαγορεύει «νεκρούς θάπτειν και νεκρούς μη υβρίζειν». Και βέβαια φροντίδα των νεκρών δεν σημαίνει μόνο περισυλλογή των λειψάνων τους, αλλά και φροντίδα για τα ορφανά, όπως γράφει ο συγγραφέας σε άλλο σημείο και καταγραφή των άφθαστων ηρωισμών τους, που προκάλεσαν τότε τον παγκόσμιο θαυμασμό. Η θυσία τους έγινε για την υπέρτατη αξία της πατρίδος, όπως αυτή προσδιορίστηκε από τον Όμηρο, το Σωκράτη και τους άλλους προπάτορές μας. Το παρήγορο είναι ότι το Ελληνικό κράτος έστω και τόσο αργά φαίνεται ότι θα εκπληρώσει το χρέος του απέναντι στους ήρωες που έμειναν για πάντα πάνω στα βουνά της Β. Ηπείρου. Όλοι δραστηριοποιούνται πλέον: Η δ/νση Ιστορίας του Γενικού Επιτελείου Στρατού, που έχει καταρτίσει μητρώα πεσόντων, η αρχιεπισκοπή, που βοηθάει ποικιλοτρόπως τα προξενεία μας στην Αλβανία, ο Σύλλογος «Πεσόντες του 1940-1941» που έχει την έδρα του στο Αργυρόκαστρο και οι Θεσσαλοί που έχουν τους περισσότερους νεκρούς και που τελευταία παρουσιάζουν αξιόλογη κινητοποίηση».

Ἀναδημοσίευσις ἀπὸ τὸ karditsanews.gr, 26-5-2008.


Ἡ Ἑλλὰς τοῦ ΟΧΙ - Σελίδες Πατριδογνωσίας

Ὁδοιπορικὸ στὸ Ὕψωμα 731

ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΟ ΤΟ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΟ ΥΨΩΜΑ 731 ΠΟΥ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΕ Η Ν.Α. ΤΡΙΚΑΛΩΝ

Ήταν κάτι το μοναδικό, το συγκλονιστικό. Ο λόγος για το οδοιπορικό που διοργάνωσε η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Τρικάλων με πρωτοβουλία του Νομάρχη Τρικάλων κ. Ηλία Βλαχογιάννη στον τόπο της θυσίας στο Ύψωμα 731 στην περιοχή της Κλεισούρας αρκετά χιλιόμετρα από τα ελληνοαλβανικά σύνορα, το Σάββατο 15 Μαρτίου 2008.

Εκεί όπου από τις 9 Μαρτίου 1941 μέχρι τις 13 του ίδιου μήνα οι στρατιώτες του 5ου Συντάγματος Πεζικού, η πλειοψηφία των οποίων ήταν Τρικαλινοί, έδωσαν μία από τις μεγαλύτερες νικηφόρες μάχες ενάντια στους Ιταλούς. Απολογισμός της μάχης για τους Ιταλούς 1.000 νεκροί και 3.000 τραυματίες και για τους Έλληνες 145 νεκροί και 400 τραυματίες.

Η συγκίνηση της τρικαλινής αντιπροσωπείας, εισερχόμενη στα σύνορα της Κακαβιάς, αλλά και καθ’όλη τη διάρκεια του οδοιπορικού έκδηλη, ενώ τα περισσότερα μέλη της αποστολής δεν μπόρεσαν να συγκρατήσουν τα δάκρυά τους, όταν μαθητές από ένα Ελληνικό Σχολείο στο χωριό Δερβιτσάνη τους υποδέχθηκαν με σημαίες, ποιήματα και χορούς της πατρίδας μας.

Η τρικαλινή αντιπροσωπεία με επικεφαλής το Νομάρχη Τρικάλων κ. Ηλία Βλαχογιάννη και στην οποία συμμετείχαν ο Δήμαρχος Τρικκαίων κ. Μιχάλης Ταμήλος, νομαρχιακοί σύμβουλοι, Δήμαρχοι, δημοτικοί σύμβουλοι, συγγενείς των ηρώων στρατιωτών και τα μέλη της επιτροπής που συγκροτήθηκε για τη συλλογή στοιχείων για το Ύψωμα 731 και τη διοργάνωση εκδηλώσεων προς τιμήν των ηρώων μαχητών στρατιωτών που έπεσαν υπέρ πατρίδος, αναχώρησε από τα Τρίκαλα το Σάββατο το πρωί στις 6.00, με κατεύθυνση τα ελληνοαλβανικά σύνορα και τον Συνοριακό Σταθμό Κακαβιάς.

Αφού έγινε ο απαραίτητος έλεγχος των διαβατηρίων και ταυτοτήτων τα μέλη της τρικαλινής αντιπροσωπείας αναχώρησαν για το χωριό Βουλιαράτες 5 χιλιόμετρα από την Κακαβιά.

Έξω από την εκκλησία της Αγίας Σκέπης την τρικαλινή αντιπροσωπεία υποδέχθηκαν ο Περιφερειάρχης Αργυροκάστρου κ. Ξέρας και ο σύμβουλος του Έλληνα Προξένου στην Αλβανία κ. Κουτσός.

Στον αύλειο χώρο της εκκλησίας όπου βρίσκεται ένα μνημείο και ελληνικοί τάφοι 59 στρατιωτών, έγινε τρισάγιο και επιμνημόσυνη δέηση στη μνήμη των νεκρών.

Η τρικαλινή αντιπροσωπεία συνοδευόμενη μέχρι και την έξοδό της από τα αλβανικά σύνορα, από εκπροσώπους του Προξενείου και τον Περιφερειάρχη, αναχώρησε για την Κλεισούρα.

Στα Στενά της Κλεισούρας όπου έγιναν οι φονικότερες μάχες του Ελληνοϊταλικού πολέμου, υπάρχει ομαδικόςτάφος 400 ελλήνων στρατιωτών τον οποίο τα μέλη της τρικαλινής αντιπροσωπείας επισκέφθηκαν.

Λίγη ώρα αργότερα η τρικαλινή αποστολή έφθασε στην Κλεισούρα, στο Ναό της Αναστάσεως του Χριστού, όπου φυλάσσονται τα οστά 215 ελλήνων στρατιωτών.

Εκεί αρχικά έγινε επιμνημόσυνη δέηση και ακολούθως τα μέλη της αποστολής αναφώνησαν τον εθνικό μας ύμνο. Ακολούθησαν ομιλίες από το Νομάρχη Τρικάλων κ. Ηλία Βλαχογιάννη, τον Δήμαρχο Τρικκαίων κ. Μιχάλη Ταμήλο και τον Περιφερειάρχη Αργυροκάστρου κ. Ξέρα.

Το μέλος της Επιτροπής για το Ύψωμα 731 Υποστράτηγος ε.α. κ. Γεώργιος Βασιλείου στην ομιλία του αναφέρθηκε στο χρονικό των μαχών, ενώ το προσκλητήριο νεκρών εκφωνήθηκε από τον σχολικό σύμβουλο και μέλος της Επιτροπής για το Ύψωμα 731 κ. Γιώργο Παπαβασιλείου.

Στην ομιλία του ο Νομάρχης Τρικάλων κ. Ηλίας Βλαχογιάννης τόνισε:

«Βρισκόμαστε στην Κλεισούρα για να τιμήσουμε τους Έλληνες που έδωσαν τον υπέρ πάντων αγώνα για την εθνική ανεξαρτησία και την ελευθερία. Τιμούμε όλους τους γνωστούς και αγνώστους που έδωσαν τη ζωή τους για τα υψηλά ιδανικά που πάντα ο Ελληνισμός έμαθε να υπηρετεί.

Εμείς ξεκινήσαμε μια πρωτοβουλία σαν Νομαρχία, με επικεφαλής τον πρόεδρο του νομαρχιακού συμβουλίου κ. Γιάννη Σακελλαρίου, τον Στρατηγό κ. Βασιλείου, τον Δήμαρχο κ. Παπαστεργίου, τον Διευθυντή κ. Παπαβασιλείου, τον καθηγητή κ. Ζιάκα, τον κ. Ραντογιάννη, όλοι εξαίρετοι πατριώτες, με σκοπό να τιμήσουμε τους νεκρούς όλου του Ελληνισμού, αλλά ειδικότερα αυτούς του 5ου Συντάγματος Πεζικού.

Αυτή η προσπάθεια που ξεκινήσαμε θα συνεχιστεί και να είστε όλοι βέβαιοι ότι το χρέος και η τιμή στη μνήμη αυτών των ηρώων θα το επιτελέσουμε στο ακέραιο και η μνήμη τους θα αποτελέσει φωτεινό παράδειγμα για τους έλληνες όλων των γενεών».

Από την πλευρά του ο Δήμαρχος Τρικκαίων κ. Μιχάλης Ταμήλος επεσήμανε:

«Αυτό που κάνουμε είναι ένας ελάχιστος φόρος τιμής για όλους όσους έδωσαν τη ζωή τους για να είμαστε εμείς σήμερα μια ευρωπαϊκή χώρα, καταξιωμένη σε όλο τον κόσμο. Αξίζουν συγχαρητήρια και στο Νομάρχη και τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση, γιατί ήταν κάτι που το θέλαμε και ίσως να μη το φανταζόμασταν πόσο πολύ θα μας επηρεάσει και θα μας συγκινήσει. Πρέπει να αναλάβουμε τις ευθύνες που αναλογούν στον καθένα μας, προκειμένου αυτό που είδαμε σήμερα να συνεχιστεί και να αποκτήσει σάρκα και οστά».

Ο Περιφερειάρχης κ. Ξέρας στον χαιρετισμό του υπογράμμισε:

«Θα ήθελα από τα βάθη της καρδιάς μου να σας ευχαριστήσω που βρίσκεστε εδώ, όχι μόνο για να τιμήσετε τους αγώνες και την ιστορία του Ελληνικού Έθνους, αλλά και να τιμήσετε τους αγώνες που δίνουμε εμείς σήμερα εδώ. Είμαι σίγουρος ότι επιστρέφοντας πίσω θα έχετε τις καλύτερες αναμνήσεις και ότι θα στηρίξετε αυτόν τον Ελληνισμό εδώ που δίνει διαχρονικά τον αγώνα του για να δικαιωθεί».

Στη συνέχεια ο Νομάρχης Τρικάλων κ. Ηλίας Βλαχογιάννης δώρισε στο Ναό της Αναστάσεως του Χριστού μια εικόνα και μαζί με τον Δήμαρχο Τρικκαίων κ. Ταμήλο έδωσαν αναμνηστικά δώρα στον Περιφερειάρχη κ. Ξέρα και την εκπρόσωπο της Πρεσβείας κ. Διγενάκη.

Αμέσως μετά αντιπροσωπεία με επικεφαλής το Νομάρχη κ. Βλαχογιάννη αναχώρησε για το Ύψωμα 731.

Φθάνοντας στο Ύψωμα και βλέποντας απέναντι τα σκληροτράχηλα βουνά, το κατεστραμμένο οχυρό, τις τρύπες που σχηματίστηκαν από τις οβίδες των Ιταλών (ο λόφος από τους συνεχείς βομβαρδισμούς υποχώρησε 6 μέτρα) και τα αυτοσχέδια οχυρά των ελλήνων στρατιωτών που τα έφτιαξαν σκάβοντας το έδαφος (αλεποφωλιές) τα μέλη της αποστολής έμειναν άφωνα. Κανείς δεν φανταζόταν πόσο πολύ θα τους επηρέαζε το συγκεκριμένο μέρος.

Εντυπωσιακό ήταν επίσης ότι στην επιφάνεια του εδάφους στο Ύψωμα 731, υπήρχαν διασκορπισμένα θραύσματα από οβίδες, σφαίρες, οβίδες και εκρηκτικούς μηχανισμούς.

Αρχικά έγινε επιμνημόσυνη δέηση, κατάθεση στεφάνων από το Νομάρχη κ. Βλαχογιάννη και τον Δήμαρχο Τρικκαίων κ. Ταμήλο και εν συνεχεία συμβολική δενδροφύτευση τριών κυπαρισσιών από τον κ. Βλαχογιάννη, τον κ. Ταμήλο και τον Υποστράτηγο κ. Βασιλείου.

Με την ολοκλήρωση αυτής της λιτής τελετής, ο γιος του Συνταγματάρχη και Διοικητή του 5ου Συντάγματος Πεζικού Γεωργούλα, Σταύρος Γεωργούλας σε δηλώσεις του τόνισε:

«Εδώ ήταν ένα σημείο που είχε καθορίσει το Ιταλικό Επιτελείο ως κομβικό σημείο για την εξέλιξη του πολέμου. Παρουσία του Μουσολίνι στις 9 Μαρτίου άρχισε μία από τις μεγαλύτερες μάχες. Οι Ιταλοί άρχισαν να βομβαρδίσουν 400 πολυβόλα και 200 αεροπλάνα. Οι Έλληνες έφτιαξαν τις λεγόμενες φωλιές της αλεπούς, όπου προφυλάσσονταν από τα θραύσματα των οβίδων.

Αργότερα άρχισε η επίθεση του Ιταλικού Πεζικού, με τους Ιταλούς να πιστεύουν ότι δεν είχε μείνει ζωντανός κανείς έλληνας στρατιώτης. Με το που οι Ιταλοί ανέβηκαν στο Ύψωμα 731, οι έλληνες ξεπεταχτήκανε από τα αναχώματα και τους απωθήσανε αμέσως. Αυτό συνεχίστηκε μέχρι τις 13-14 Μαρτίου, με καθημερινές φοβερές μάχες.

Αυτή είναι η ιστορία και είναι πάρα πολύ συγκινητικό να είσαι εδώ επάνω και να ξέρεις ότι εδώ σκοτωθήκανε και δώσανε τη ζωή τους τόσα άτομα για να μπορέσουμε εμείς να ζούμε καλύτερα».

Στη συνέχεια η τρικαλινή αντιπροσωπεία αναχώρησε για το χωριό Τεριεχάτη όπου έγινε στάση για γεύμα.

Εκεί ο Νομάρχης Τρικάλων κ. Βλαχογιάννης ευχαρίστησε τους εκπροσώπους του Προξενείου και τον Περιφερειάρχη Αργυροκάστρου για την πολύτιμη προσφορά τους, αλλά και όλα τα μέλη της τρικαλινής αποστολής για την συμμετοχή τους σε αυτό το οδοιπορικό.

Κατά τη διάρκεια του γεύματος ο φιλόλογος-ιστορικός και μέλος της Επιτροπής για το Ύψωμα 731 κ. Ζιάκας Γεώργιος ανέγνωσε ποίημα που έγραψε ο ίδιος.

Ακολούθησε επίσκεψη στο Ελληνικό Σχολείο Δερβιτσάνης (Δημοτικό – Γυμνάσιο – Λύκειο) με 176 μαθητές (38 στο Δημοτικό, 51 στο Γυμνάσιο και 87 στο Λύκειο) και με 17 άτομα εκπαιδευτικό προσωπικό.

Εκεί τα μέλη της αποστολής έτυχαν θερμότατης υποδοχής από το εκπαιδευτικό προσωπικό, τους μαθητές που κρατούσαν ελληνικές σημαίες, τον πρόεδρο του χωριού και τους κατοίκους.

Κατά τη συνάντηση των κ.κ. Βλαχογιάννη και Ταμήλου με τον πρόεδρο του χωριού και τον υπεύθυνο του σχολείου, ο Νομάρχης Τρικάλων πρότεινε να τους καλέσουν στα Τρίκαλα για να παραστούν στις εκδηλώσεις που γίνονται για την απελευθέρωση της πόλης.

Αμέσως μετά στην κατάμεστη από κόσμο αίθουσα εκδηλώσεων του σχολείου, οι μαθητές παρουσίασαν ένα μικρό πρόγραμμα που περιελάμβανε ποιήματα, χορούς και τραγούδια της πατρίδας μας. Τα μέλη της αποστολής δεν έπαψαν στιγμή να χειροκροτούν και αρκετοί από αυτούς δεν μπόρεσαν να συγκρατήσουν τα δάκρυά τους.

Σύντομο χαιρετισμό απηύθυνε ο Νομάρχης Τρικάλων κ. Βλαχογιάννης ο οποίος μεταξύ άλλων τόνισε:

«Αισθανόμαστε ιδιαίτερη ικανοποίηση και περηφάνια που είμαστε κοντά σας. Η καρδιά του Ελληνισμού σίγουρα χτυπάει στη Δερβιτσάνη και γι’αυτό είμαστε όλοι περήφανοι και σας αξίζουν θερμά συγχαρητήρια. Να είστε σίγουροι ότι τα χειρότερα τα έχουμε πίσω μας, τα καλά έρχονται. Θα γίνουμε πάλι μια γειτονιά, στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα είστε και θα είμαστε όλοι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τα ίδια δικαιώματα και τις ίδιες υποχρεώσεις. Η Ελλάδα συμπαρίσταται σε αυτό, θέλει να γίνει η Αλβανία μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εσείς να έχετε τα πλήρη δικαιώματα του Ευρωπαίου πολίτη.

Θα είναι η Ελλάδα δίπλα σας, θα είναι ο Ελληνισμός δίπλα σας. Εμείς οι Τρικαλινοί έχουμε ιδιαίτερους δεσμούς σ’αυτή την περιοχή. Σε μας έλαχε ο κλήρος να στείλουμε τα παλικάρια στο Ύψωμα 731 που κράτησαν την εαρινή επίθεση των Ιταλών. Είναι οι σύγχρονες Θερμοπύλες, ο σύγχρονος Μαραθώνας. Σήμερα αποτίσαμε φόρο τιμής και φόρο τιμής και σε εσάς για την προσφορά σας στο Έθνος, τον Ελληνισμό, την Πατρίδα, αλλά και στη χώρα της οποίας είστε πολίτες. Σας διαβεβαιώνουμε ότι είμαστε δίπλα σας».

Με τη λήξη των χαιρετισμών, ο Νομάρχης Τρικάλων δώρισε στο σχολείο, δύο ηλεκτρονικούς υπολογιστές με εκτυπωτή, υλικό για τις ανάγκες του σχολείου και αναμνηστικά δώρα.

Αναχωρώντας από το Σχολείο το οδοιπορικό που διοργάνωσε η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Τρικάλων και με πρωτοβουλία του Νομάρχη κ. Ηλία Βλαχογιάννη, ολοκληρώθηκε με απόλυτη επιτυχία. Όλοι οι συμμετέχοντες σε αυτή την εκδρομή – προσκύνημα επέστρεψαν στα Τρίκαλα με τις καλύτερες εντυπώσεις και ευχαρίστησαν θερμά το Νομάρχη γι’αυτή του την πρωτοβουλία να αποτίσουν οι Τρικαλινοί φόρο τιμής στους ήρωες μαχητές του 5ου Συντάγματος Πεζικού με επιτόπια επίσκεψη στο θρυλικό Ύψωμα 731.

Βέβαια οι εκδηλώσεις δεν θα σταματήσουν εδώ, αφού στις 6 Απρίλη αυτό το οδοιπορικό θα παρουσιαστεί σε μια μεγαλειώδη εκδήλωση που ετοιμάζει η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Τρικάλων, παράλληλα και με την παρουσίαση του βιβλίου του Α΄ Αντιπροέδρου της Βουλής κ. Σούρλα Γεωργίου με τίτλο «Οι ήρωες του ’40 περιμένουν».

Ευχαριστίες ιδιαίτερες στον Αρχιερατικό Επίτροπο Πατέρα Στέφανο Τάκο που με άδεια της Ιεράς Μητρόπολης Τρίκκης και Σταγών συνόδευσε την αποστολή και συμμετείχε στις επιμνημόσυνες δεήσεις, την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση για την ευγενή παραχώρηση εκπαιδευτικού και λοιπού υλικού που παρεδόθη στα σχολεία της Δερβιτσάνης.

Ἀναδημοσίευσις ἀπὸ τὸ trikala.gr, 17-3-2008.


Ἡ Ἑλλὰς τοῦ ΟΧΙ - Σελίδες Πατριδογνωσίας